Ý nghĩa của hai cây mía đặt cạnh bàn thờ
By Gia phả Việt [quehuongtoi.vn]

Đối với người Việt, mỗi sản vật được chọn để dâng lên bàn thờ gia tiên đều hàm chứa ý nghĩa sâu xa; việc đặt hai cây mía cạnh bàn thờ trong  ngày Tết cổ truyền cũng vậy. Hai cây mía này phải có đầy đủ cả thân và ngọn. Dáng cây phải thẳng, thân không bị sâu đục, lá không bị quăn. Cây mía có thân màu đỏ tía, chiều dài các khúc đều đặn, có các mắt đang nhú mầm được xem là tốt nhất.

Hai cây mía đặt cạnh bàn thờ phải có dáng thẳng, không bị sâu đục, lá không bị quăn, thân có màu đỏ tía càng tốt

Theo lý giải của GS.TS Bùi Quang Thanh, chuyên gia văn hóa dân gian của Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam trên VnExpress, cây mía có nhiều khúc, được kết nối với nhau qua các mắt, vì thế dân gian coi cây mía tượng trưng cho sự kết nối âm dương và giao hòa trời đất. Mía có vị ngọt, nên ý nghĩa của hai cây mía đặt cạnh bàn thờ còn là mong muốn có một năm mới ngọt ngào, êm ấm.

"Ngoài ra, mía còn được xem như chiếc đòn gánh, chở thành quả lao động của con cháu lao động trong một năm để gửi đến tổ tiên trong những ngày đầu năm mới", ông Thanh nói.

Chuyên gia này cho biết thêm, trong quan niệm dân gian, mía còn được coi là thứ vũ khí tượng trưng để xua đuổi các loại tà ma, cô hồn trên chặng đường ông bà tổ tiên về đón Tết với con cháu.

Ngày nay, tuy không còn phổ biến như trước nhưng phong tục trên vẫn được gìn giữ trong khá nhiều gia đình Việt. Mỗi dịp Tết cổ truyền, bên cạnh mâm ngũ quả tượng trưng cho âm dương - ngũ hành, họ thường chọn hai cây mía thật to, thật thẳng để dựng hai bên bàn thờ tổ tiên.

Tán lá tượng trưng cho mây, trời. Gốc, rễ tượng trưng cho đất, nguồn cội. Những dóng mía như những nấc thang nối liền đất - trời, âm - dương, dẫn đón linh hồn tổ tiên đến cõi nhân gian sum vầy cùng con cháu trong những ngày đầu tiên đầy ý nghĩa của năm mới.

Khi chọn cây mía làm sản vật thờ cúng, cha ông ta còn gửi vào đó những ước mong gắn liền với điểm đặc trưng của nó, như vị ngọt tượng trưng cho sự may mắn, tốt đẹp, no đủ; sự rắn chắc, mạnh mẽ vươn cao của cây mía tượng trưng cho sức khoẻ và sự thành công...

Chính vì vậy, với người Việt, cây mía không đơn thuần là sản vật dâng cúng gia tiên mà thực sự đã trở thành một biểu tượng văn hoá tâm linh trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc.

Tùy tập tục của từng địa phương mà cây mía sẽ được hạ xuống khỏi khu vực bàn thờ gia tiên ngày mồng 3 tháng 1 Âm lịch hoặc sau ngày khai hạ (ngày mồng 7 tháng 1 Âm lịch).

Lịch âm dương

Ngày:
RadDatePicker
Open the calendar popup.
Tháng 7 Năm 2024 20 Thứ Bảy
Ngày Tháng Năm
15 6 2024
Ất Dậu Tân Mùi Giáp Thìn